Kalbin Mevsimleri: Muharrem'de Muhasebe

Hicrî takvim, Hz. Ömer'in (r.a.) halifeliği devrinde düzenlenirken sahabe bir soruyla karşılaştı: Yıllar nereden başlatılmalı? Efendimiz'in doğumu mu, vahyin gelişi mi? İstişare sonunda karar verildi: Hicretten. Çünkü hicret, bir tarih değil bir dönüm noktasıydı — imanın rahat yurdunu bırakıp Allah için yola çıkabilme iradesinin adıydı. O gün bugündür her Muharrem, mü'mine aynı soruyu sorar: Sen bu yıl neyi geride bıraktın, nereye doğru yürüyorsun?

Yılbaşı değil, yol başı

Hicrî yeni yılın kutlaması yoktur ama muhasebesi vardır. Selef, gün dönümlerini eğlence vesilesi değil, hesap vesilesi bilirdi. Geçen yılın defterini açmak; kılınanı, kaçırılanı, kırılan kalpleri, verilen sözleri gözden geçirmek… Bu, karamsarlık değil; ticaretini bilen tüccarın yıl sonu envanteridir. Kâr yerinde mi, sermaye eriyor mu?

Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekin; ameller tartılmadan önce amellerinizi tartın.Hz. Ömer (r.a.)

Haram ay: Muharrem ve Aşure günü

Muharrem, Kur'ân'ın hürmetine dikkat çektiği dört haram aydan biridir; adı da "haram kılınan, saygı duyulan" anlamındadır. Bu ayın onuncu günü olan Aşure, Musa'nın (a.s.) ve kavminin Firavun'dan kurtarıldığı gündür; Efendimiz (s.a.v.) bu günde oruç tutmuş, Yahudilere benzememek için bir gün öncesiyle veya sonrasıyla birlikte tutulmasını tavsiye etmiştir. Muharrem orucunun faziletini ise şöyle haber vermiştir:

Karar listesi değil, istikamet

Yeni yıl gelince uzun "karar listeleri" yapmak modern bir âdet. Oysa kalbin dili listeyi değil, istikameti tanır. Bir yıl boyunca taşınamayacak on hedef yerine, hiç bırakılmayacak bir-iki amel: günlük bir sayfa Kur'ân, geceye bir istiğfar, haftaya bir oruç… "Az ama devamlı" ölçüsü, burada da yol göstericidir. Muharrem'de dikilen küçük bir fidan, Ramazan geldiğinde gölgesinde oturulan bir ağaç olur.

Rabbimiz yeni yılımızı, defterimizi güzel amellerle dolduracağımız bir yıl eylesin.

Bu yazı, ders halkalarında yapılan sohbetlerin notlarından derlenmiştir.